1. Kryefaqe
  2. Pikëpamje
  3. Çfarë është moderniteti?

Çfarë është moderniteti?

image description
Moderniteti përcakton lëvizjen politike dhe filozofike të tre shekujve të fundit të historisë perëndimore. Karakterizohet kryesisht nga pesë procese konvergjente: 

Individualizimi: nëpërmjet shkatërrimit të formave të vjetra të jetës komunitare; 

Masivizimi: nëpërmjet adoptimi i sjelljes së standardizuar dhe stilit të jetesës; 

Desakralizimi: zhvendosja e rrëfimeve të mëdha fetare në një interpretim shkencor për botën;
 
Racionalizimi: dominimi i arsyeve instrumentale, tregu i lirë dhe efikasiteti teknik;

Universalizimi, shtrirje planetare të një modeli të shoqërisë të postuar në mënyrë implicite si e vetmja mundësi e arsyeshme.

Kjo lëvizje ka rrënjë të thella. Në të shumtën e rasteve, ajo përfaqëson një sekularizëm të ideve dhe perspektivave të huazuara nga metafizika e krishterë. Në fakt, njeriu gjen te krishtërimi fara të mutacioneve të mëdha që lindën ideologjitë sekulare të epokës së parë, pas revolucionare. Individualizmi ishte tashmë i pranishëm në nocionin e shpëtimit individual dhe të një lidhjeje të ngushtë dhe të privilegjuar midis një individi dhe Zotit që tejkalon çdo lidhje në Tokë. 
Egalitarizmi është i rrënjosur në idenë e shpëtimit, është aq i disponueshëm për të gjithë njerëzimin, pasi të gjithë janë të pajisur me një shpirt individual, vlera absolute e të cilit ndahet nga i gjithë njerëzimi. Progresivizmi lind nga ideja se historia ka një fillim absolut dhe një fund të nevojshëm dhe se ajo shpaloset globalisht sipas një plani hyjnor. Së fundmi, universalizmi është shprehja natyrore e një feje që pretendon të shfaqë një të vërtetë të zbuluar, e cila, e vlefshme për të gjithë njerëzit, i thërret ata në konvertim. Vetë jeta politike moderne bazohet në konceptet laike. Të ngushtuar në mendim mes tjerash, sot krishterimi është bërë padashur viktimë e lëvizjes që ka filluar. Në historinë e Perëndimit, krishtërimi u bë besimi e daljes nga besimi.

Shkollat filozofike bashkëkohore, shpesh kontradiktore të modernitetit bien dakord për një çështje: që ekziston një zgjidhje unike dhe e gjithanshme për të gjitha problemet shoqërore, morale dhe politike. Njerëzimi kuptohet si “shuma e individëve racionalë”, të cilët, nëpërmjet interesit të vetvetes, bindjes morale, miqësisë ose ndoshta, edhe frikës u kërkohet të realizojnë unitetin e tyre në histori. Në këtë perspektivë, larmia e botës bëhet pengesë, dhe gjithçka që dallon njerëzit, mendohet të jetë rastësore, e vjetëruar ose madje e rrezikshme. Përderisa moderniteti nuk është vetëm një trup idesh, por edhe një mënyrë veprimi, ai përpiqet me çdo mjet të disponueshëm për të çrrënjosur individët nga komunitetet e tyre individuale, për t'i nënshtruar ato në një mënyrë universale shoqërimi. Në praktikë, mjeti më efikas për ta bërë këtë ka qenë “tregu i lirë”